ตู้ switch board คืออะไร

29 August 2025

ตู้ Switch Board หรือ Switchgear คืออุปกรณ์ที่ใช้ในการควบคุมและจ่ายกระแสไฟฟ้าไปยังส่วนต่างๆ ของระบบไฟฟ้าภายในอาคาร โรงงาน หรือสถานีไฟฟ้าย่อย หลายคนอาจเรียกด้วยชื่อต่างกัน ทั้ง ตู้สวิทช์บอร์ด, ตู้สวิตช์บอร์ด, ตู้สวิทซ์บอร์ด หรือ ตู้สวิตซ์บอร์ด ซึ่งล้วนหมายถึงตู้ชนิดเดียวกัน

สวิตช์บอร์ด (Electrical Switchboard) ทำหน้าที่หลักในการควบคุมการเปิด-ปิดของวงจรไฟฟ้า กระจายกระแสไฟฟ้าจากแหล่งจ่ายหลักไปยังวงจรย่อยต่างๆ และป้องกันความเสียหายจากไฟฟ้าลัดวงจรและไฟฟ้าเกิน ซึ่งช่วยให้ระบบไฟฟ้าทำงานได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ

จุดสำคัญ:

ตู้ไฟสวิทช์บอร์ดเป็นส่วนสำคัญของระบบการส่งและจ่ายไฟฟ้าภายในอาคาร ต้องออกแบบและติดตั้งตามมาตรฐานการติดตั้งไฟฟ้า กฟภ. และมาตรฐาน IEC 61439 เพื่อความปลอดภัย

คุณสมบัติหลักของตู้ Switchboard

ตู้สวิทช์บอร์ด (Switchboards) มีคุณสมบัติสำคัญหลายด้านที่ทำให้เป็นอุปกรณ์ที่ขาดไม่ได้ในทุกอาคารและโรงงาน

ด้านในตู้ Switchboard

1. การกระจายพลังงานไฟฟ้า

ตู้สวิตช์บอร์ดกระจายพลังงานไฟฟ้าจากแหล่งจ่ายหลักไปยังวงจรหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าหลายจุดในระบบ ช่วยให้ไฟฟ้าถูกจ่ายอย่างเป็นระบบ สมดุล และต่อเนื่อง ภายในตู้จะมีบัสบาร์เป็นเส้นทางหลักในการกระจายกระแส แล้วแยกออกไปยังเบรกเกอร์ย่อยแต่ละตัว ซึ่งจ่ายไฟไปยังตู้ Load Center หรืออุปกรณ์ปลายทาง

2. การควบคุมวงจรไฟฟ้า

ภายใน Electric Switch Board จะมีเบรกเกอร์และสวิตช์ที่ใช้ในการควบคุมการเปิด-ปิดของวงจรไฟฟ้าในส่วนต่างๆ ทำให้สามารถควบคุมกระแสไฟฟ้าได้อย่างปลอดภัย เมื่อต้องการซ่อมบำรุงวงจรใดวงจรหนึ่ง สามารถตัดไฟเฉพาะส่วนนั้นได้โดยไม่กระทบวงจรอื่น

3. ระบบป้องกัน

ตู้สวิทช์บอร์ดจะติดตั้งเบรกเกอร์ (Circuit Breaker) สำหรับป้องกันกระแสเกินและการลัดวงจร, ELCB/RCD สำหรับป้องกันไฟรั่ว และรีเลย์ป้องกัน (Protection Relay) สำหรับตรวจจับความผิดปกติต่างๆ อุปกรณ์เหล่านี้ทำงานร่วมกันเป็นระบบป้องกันหลายชั้น ช่วยลดความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นต่ออุปกรณ์ไฟฟ้าและระบบโดยรวม

Tips:

ก่อนสั่งผลิตตู้สวิทช์บอร์ด ควรขอดู Single Line Diagram จากผู้ออกแบบเสมอ เพื่อตรวจสอบว่าอุปกรณ์ป้องกันครบถ้วนและขนาดเหมาะสมกับโหลดจริง

ประเภทของ Switchboard

Switchboards แบ่งออกได้หลายประเภทตามระดับแรงดันไฟฟ้าที่ใช้งาน แต่ละประเภทมีความเหมาะสมกับการใช้งานต่างกัน

Low Voltage Switchboard (LVSB)

Low Voltage Switch Board ใช้สำหรับควบคุมระบบไฟฟ้าที่มีแรงดันต่ำไม่เกิน 1,000V (โดยทั่วไปคือ 380/220V ในประเทศไทย) เหมาะกับอาคารสำนักงาน โรงแรม ห้างสรรพสินค้า และโรงงานขนาดเล็กถึงกลาง ตู้ประเภทนี้พบเห็นบ่อยที่สุดในชีวิตประจำวัน ตัวอย่างเช่น ตู้ MDB, ตู้ Panel Board และตู้ Load Center ล้วนจัดเป็น Low Voltage Switchboard ทั้งสิ้น

Medium Voltage Switchboard (MVSB)

ตู้สวิทช์บอร์ดแรงดันกลาง ใช้ในระบบไฟฟ้าที่มีแรงดันตั้งแต่ 3.3 kV ถึง 36 kV เหมาะสำหรับโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ สถานีไฟฟ้าย่อย และอาคารที่รับไฟฟ้าจากสายแรงสูง 22 kV โดยตรง ตัวอย่างของตู้ในกลุ่มนี้คือ ตู้ Ring Main Unit (RMU)

High Voltage Switchboard (HVSB)

ตู้สวิทช์บอร์ดแรงสูง ใช้ในระบบไฟฟ้าที่มีแรงดัน 66 kV ขึ้นไป สำหรับระบบส่งไฟฟ้าระดับภูมิภาคหรือโรงไฟฟ้า ตู้ประเภทนี้มีขนาดใหญ่มากและต้องติดตั้งในสถานที่เฉพาะที่มีระบบความปลอดภัยขั้นสูง

การใช้งานและการติดตั้งตู้ Switchboard

การติดตั้งตู้ Switchboard

ตู้ไฟสวิทช์บอร์ดเป็นส่วนสำคัญในระบบไฟฟ้าของทุกอาคารและโรงงาน โดยจะติดตั้งในส่วนที่ใกล้กับแหล่งจ่ายไฟ เช่น ห้องไฟฟ้าหลัก หรือสถานีไฟฟ้าย่อย และทำหน้าที่เชื่อมต่อไฟฟ้ากับอุปกรณ์ไฟฟ้าต่างๆ ในพื้นที่ใช้งาน

การติดตั้ง Switchboard ต้องคำนึงถึงหลายปัจจัย ทั้งขนาดพื้นที่ว่างด้านหน้าตู้ (ต้องเว้นอย่างน้อย 1 เมตร) การระบายอากาศ ความชื้น และต้องมีระบบกราวด์ที่ดี การติดตั้งที่ถูกต้องช่วยให้การจ่ายไฟมีความต่อเนื่อง ปลอดภัย และง่ายต่อการบำรุงรักษา ทั้งนี้ต้องเป็นไปตามมาตรฐานไฟ 3 เฟสที่กำหนด

ข้อควรระวัง:

การติดตั้งและดัดแปลง Electrical Switchboard ต้องดำเนินการโดยช่างไฟฟ้าที่มีใบอนุญาตและมีวิศวกรควบคุม ห้ามเปิดตู้หรือแก้ไขวงจรเองเด็ดขาด เพราะมีแรงดันไฟฟ้าสูงที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต

สรุป

ตู้ Switch Board หรือ ตู้สวิทช์บอร์ด เป็นอุปกรณ์สำคัญในระบบจ่ายไฟฟ้าของทุกอาคาร มีหน้าที่กระจายพลังงานไฟฟ้า ควบคุมวงจร และป้องกันระบบจากความผิดปกติ ตู้แบ่งได้หลายประเภทตามระดับแรงดัน ทั้ง Low Voltage Switch Board สำหรับอาคารทั่วไป, Medium Voltage สำหรับโรงงานขนาดใหญ่ และ High Voltage สำหรับระบบส่งไฟฟ้า สิ่งสำคัญคือต้องเลือกประเภทที่เหมาะกับการใช้งาน ติดตั้งตามมาตรฐาน และบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ

FAQ

Q: ตู้ Switch Board คืออะไร ต่างจากตู้ MDB อย่างไร

A: Switchboard เป็นคำกว้างที่หมายถึงตู้ควบคุมและจ่ายไฟฟ้าทุกประเภท ส่วนตู้ MDB เป็นตู้จ่ายไฟหลักที่รับไฟจากหม้อแปลงโดยตรง Sub Switchboard จะรับไฟต่อจาก MDB ไปจ่ายตามชั้นหรือพื้นที่ต่างๆ

Q: Low Voltage Switch Board ใช้สำหรับอะไร

A: ใช้สำหรับระบบไฟฟ้าแรงดันต่ำไม่เกิน 1,000V (โดยทั่วไปคือ 380/220V) เหมาะกับอาคารสำนักงาน โรงแรม ห้างสรรพสินค้า และโรงงานขนาดเล็กถึงกลาง

Q: ตู้สวิทช์บอร์ด ต้องมี ELCB หรือไม่

A: ต้องมีครับ ตามมาตรฐานความปลอดภัย ตู้สวิทช์บอร์ดต้องมี ELCB/RCD ติดตั้งเพื่อป้องกันไฟรั่วและอันตรายจากไฟฟ้าดูด

Q: ตู้สวิตช์บอร์ด ต้องบำรุงรักษาบ่อยแค่ไหน

A: ควรตรวจสอบภายนอกทุกเดือน และให้ช่างไฟฟ้าเปิดตู้ตรวจสอบภายในอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง พร้อมถ่ายภาพ Thermoscan

Q: ตู้ Switch Board เก่า ควรเปลี่ยนหรือซ่อม

A: ถ้าตู้ยังทำงานได้ปกติและอุปกรณ์ยังไม่เสื่อมมาก การบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอจะช่วยยืดอายุได้ แต่ถ้าเกิดปัญหาบ่อยหรือไม่เป็นไปตามมาตรฐานปัจจุบัน ควรเปลี่ยนตู้ใหม่

หากคุณต้องการตู้ Switch Board คุณภาพสูงสำหรับระบบไฟฟ้า บริษัท เอสเค เพาเวอร์ อีเล็คทริค จำกัด (SK Power Electric) พร้อมให้บริการออกแบบและผลิตตู้ Switch Board ทุกประเภท ตั้งแต่ตู้สวิทช์บอร์ดแรงต่ำไปจนถึงตู้ MCC พร้อมระบบป้องกันและควบคุมครบถ้วน ออกแบบตามข้อกำหนดเฉพาะของแต่ละโครงการ

สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ >> สินค้าของเรา


☎️ Tel: 093-596-4288

🟢 Line: sk_powerelectric

📬 Email: sk_project2@hotmail.com

📘 Facebook: SK Power Electric

ผลงานของเรา

หนึ่งในคำถามที่ได้รับบ่อยที่สุดตอนเริ่มโปรเจกต์คือ "ตู้ไฟฟ้าราคาเท่าไหร่?" เพราะราคาตู้ไฟฟ้านั้นแตกต่างกันมากขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ตู้ DB เล็กอาจราคาแค่หลักพัน
บทความนี้จะพาคุณทำความรู้จักอุปกรณ์ในตู้ไฟฟ้าตัวสำคัญทั้งหมด ว่าแต่ละชิ้นทำหน้าที่อะไรและทำไมต้องมี
มาตรฐานตู้ไฟฟ้า คือข้อกำหนดที่กำหนดโดยองค์กรมาตรฐานสากลและระดับประเทศ ครอบคลุมตั้งแต่วัสดุที่ใช้ผลิต ขนาดและความแข็งแรงของโครงสร้าง ค่าไฟฟ้าที่รองรับได้
การเลือกขนาดตู้ไฟฟ้าที่เหมาะสมต้องพิจารณาหลายปัจจัยพร้อมกัน ทั้งขนาดกระแสไฟ จำนวนวงจรย่อย ขนาดทางกายภาพของตู้ และการเผื่อสำหรับการขยายงานในอนาคต
ตู้ไฟฟ้า มีกี่ประเภท? เวลาที่ช่างไฟหรือวิศวกรพูดถึง "ตู้ไฟฟ้า" คุณอาจเคยได้ยินชื่อหลายอย่างผสมกัน ไม่ว่าจะเป็นตู้ MDB ตู้ DB ตู้สวิทช์บอร์ด หรือตู้โหลดเซ็นเตอร์
ไฟฟ้า คือตู้โลหะที่ทำหน้าที่รับ ควบคุม และกระจายกระแสไฟฟ้าไปยังส่วนต่างๆ ของอาคารหรือโรงงาน พูดง่ายๆ คือมันคือ "สมองกลาง" ของระบบไฟฟ้า