ถ้าคุณกำลังวางแผนติดตั้งระบบไฟฟ้าในอาคารหรือโรงงาน และวิศวกรหรือผู้รับเหมาแนะนำให้ใช้ ตู้ MDB Form 2B แต่ยังไม่แน่ใจว่ามันคืออะไร แตกต่างจากตู้ไฟฟ้าทั่วไปยังไง และเหมาะกับงานแบบไหน บทความนี้จะอธิบายให้เข้าใจชัดเจนทุกจุด
คำว่า Form ในระบบ form ตู้ไฟฟ้า เป็นมาตรฐานสากลที่บอกว่าภายในตู้มีการแยกช่องอุปกรณ์ออกจากกันในระดับไหน ยิ่ง Form สูง ก็ยิ่งแยกชัด ยิ่งปลอดภัยมากขึ้น Form 2B เป็นหนึ่งในรูปแบบที่นิยมใช้ในงานระดับอาคารพาณิชย์และโรงงาน เพราะให้ความสมดุลระหว่างความปลอดภัยและต้นทุนได้ดี
ตู้ MDB Form 2B คืออะไร?
ตู้ MDB Form 2B คือ ตู้ไฟฟ้าประเภท Main Distribution Board ที่ออกแบบตามมาตรฐาน IEC 61439 โดยมีการแยกช่องภายในตู้อย่างน้อย 2 โซน ได้แก่ ช่องของ Busbar (จุดรวมสายหลัก) และช่องของ Terminals (จุดต่อสายของแต่ละวงจร) ออกจากกันด้วยแผงกั้น (Partition)
พูดง่าย ๆ คือ เมื่อคุณต้องการเดินสายหรือซ่อมบำรุงอุปกรณ์ในตู้ ช่างไฟฟ้าสามารถเข้าถึงจุดต่อสายได้โดยไม่ต้องสัมผัสกับ Busbar ซึ่งยังมีกระแสไฟฟ้าอยู่ ลดความเสี่ยงจากอุบัติเหตุได้มาก form 2b จึงเหมาะสำหรับระบบไฟฟ้าที่ต้องการบำรุงรักษาได้สะดวกโดยไม่ต้องหยุดระบบทั้งหมด
จุดสำคัญ:
ตู้ MDB Form 2B แตกต่างจากตู้ไฟฟ้าทั่วไป (Form 1) ตรงที่มีแผงกั้นแยก Busbar ออกจากจุดต่อสาย ทำให้ช่างสามารถทำงานในส่วน Terminals ได้อย่างปลอดภัยมากขึ้น โดยไม่เสี่ยงสัมผัสกับส่วนที่มีกระแสไฟฟ้าสูง
หากยังไม่คุ้นเคยกับระบบตู้ MDB แนะนำให้อ่านบทความ ตู้ MDB คืออะไร? ก่อน เพื่อให้เข้าใจพื้นฐานก่อนที่จะลงลึกเรื่อง Form ของตู้
ลักษณะของ Form 2B Panel มีอะไรบ้าง?
สิ่งที่ทำให้ panel form 2b หรือ form 2b panel แตกต่างจาก Form อื่น ๆ อยู่ที่วิธีการแบ่งโซนภายในตู้ ซึ่งกำหนดชัดเจนโดยมาตรฐาน IEC 61439 มีลักษณะสำคัญ 2 ข้อหลักดังนี้
1. การแยกช่อง Terminals ออกจาก Busbar
ภายใน ตู้ form 2b จะมีการแบ่งพื้นที่ออกเป็น 2 ส่วนหลักอย่างชัดเจน ส่วนแรกคือช่อง Busbar ซึ่งเป็นบัสบาร์ทองแดงหรืออะลูมิเนียมที่ทำหน้าที่จ่ายกระแสไฟฟ้าให้กับทุกวงจรในตู้ ส่วนที่สองคือช่อง Terminals ซึ่งเป็นจุดที่สายไฟจากวงจรต่าง ๆ มาเชื่อมต่อ
ทั้งสองส่วนนี้ถูกแยกออกจากกันด้วยแผงกั้น (Partition) อย่างชัดเจน ทำให้เมื่อช่างต้องการเข้าถึงจุดต่อสาย ก็ไม่ต้องเสี่ยงสัมผัสกับ Busbar ที่อาจยังมีกระแสไฟอยู่ วิธีนี้เป็นหัวใจสำคัญที่ทำให้ form ตู้ mdb แบบ 2B ได้รับความนิยมในงานอาคารและโรงงานขนาดกลาง-ใหญ่
2. แผงกั้น (Partition) ระหว่าง Functional Units
นอกจากการแยก Busbar ออกจาก Terminals แล้ว form2b ยังกำหนดให้มีแผงกั้นระหว่าง Functional Units (กลุ่มอุปกรณ์แต่ละวงจร) ออกจาก Busbar ด้วย แต่ไม่ได้แยก Functional Unit แต่ละตัวออกจากกันอย่างสมบูรณ์ (ซึ่งจะเป็นลักษณะของ Form 3 หรือ Form 4)
แผงกั้นนี้ทำให้ถ้าเกิดปัญหาในวงจรหนึ่ง เช่น ไฟฟ้าลัดวงจร ผลกระทบจะไม่ลามไปยัง Busbar หลักโดยตรง ช่วยลดความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับระบบทั้งหมดได้มากพอสมควร
สำหรับผู้ที่อยากทราบว่าภายใน ส่วนประกอบตู้ MDB มีอะไรบ้าง แนะนำให้อ่านเพิ่มเติมเพื่อเข้าใจภาพรวมก่อนเลือก Form ที่เหมาะสม
การจัดเรียงอุปกรณ์ภายใน ตู้ MDB Form 2B
การจัดวางอุปกรณ์ในตู้ MDB Form 2B ไม่ได้สุ่มหรือขึ้นอยู่กับผู้ผลิตแต่ละรายอย่างเดียว แต่ต้องอยู่ภายใต้กรอบที่มาตรฐานกำหนด เพื่อให้แน่ใจว่าการทำงานของระบบไฟฟ้าเป็นไปอย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ
เบรกเกอร์และเมนเบรกเกอร์
ภายใน ตู้ MDB Form 2B จะมีเมนเบรกเกอร์ (Main Circuit Breaker) ติดตั้งอยู่ที่ส่วนบนของตู้ ทำหน้าที่เป็นสวิตช์ตัดต่อหลักของระบบทั้งหมด ถัดลงมาจะเป็นเบรกเกอร์ย่อย (Branch Circuit Breaker) สำหรับแต่ละวงจรที่ต้องการควบคุมแยก เช่น วงจรแสงสว่าง วงจรปลั๊กไฟ หรือวงจรสำหรับเครื่องจักร
การจัดเรียงแบบนี้ทำให้ช่างสามารถระบุได้ทันทีว่าแต่ละเบรกเกอร์ควบคุมวงจรไหน และสามารถตัดไฟเฉพาะจุดที่ต้องการซ่อมบำรุงได้ โดยไม่ต้องดับไฟทั้งอาคาร
วงจรหลักและวงจรย่อย
จุดเด่นของ form ตู้ mdb แบบ 2B คือการแยกวงจรหลัก (Main Circuit) ออกจากวงจรย่อย (Branch Circuit) อย่างชัดเจนด้วยโครงสร้างทางกายภาพ ไม่ใช่แค่การแยกในแผนผัง วงจรหลักจะอยู่ในโซนที่มีแผงกั้น ป้องกันไม่ให้ช่างเข้าถึงโดยไม่ตั้งใจขณะทำงานในส่วนวงจรย่อย
ถ้าโครงการของคุณใช้ระบบ 3 เฟส สามารถดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ตู้ MDB 3 เฟส เพื่อเปรียบเทียบว่า Form 2B เหมาะกับระบบ 3 เฟสในลักษณะงานแบบไหน
Tips:
ก่อนสั่งผลิตตู้ MDB Form 2B ควรระบุ Load ของแต่ละวงจรให้ชัดเจน เพื่อให้วิศวกรสามารถเลือกขนาดเบรกเกอร์และ Busbar ได้ถูกต้อง ซึ่งจะส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัยและอายุการใช้งานของระบบ
ความปลอดภัยของ Form ตู้ไฟฟ้า แบบ 2B
เหตุผลหลักที่วิศวกรและผู้ออกแบบระบบไฟฟ้าเลือก ตู้ MDB Form 2B มักจะวนกลับมาที่เรื่องความปลอดภัยเสมอ ทั้งในแง่ความปลอดภัยของช่างที่เข้ามาทำงาน และความปลอดภัยของระบบไฟฟ้าโดยรวม
การออกแบบที่แยกโซนชัดเจนใน form 2b panel ช่วยลดความเสี่ยงจากไฟฟ้าลัดวงจรได้อย่างมีนัยสำคัญ เพราะอุปกรณ์แต่ละกลุ่มถูกแยกออกจากกันด้วยแผงกั้น ถ้าเกิดปัญหาในวงจรหนึ่ง ก็จะไม่กระทบต่อวงจรอื่นโดยตรง
นอกจากนี้ panel form 2b ยังช่วยให้การบำรุงรักษาทำได้ง่ายขึ้นโดยไม่ต้องปิดระบบทั้งหมด เช่น ถ้าต้องการเปลี่ยนสายที่จุด Terminals ของวงจรใดวงจรหนึ่ง ช่างสามารถทำได้โดยตัดไฟเฉพาะวงจรนั้น และทำงานในโซน Terminals ได้อย่างปลอดภัย เพราะ Busbar อยู่อีกช่องหนึ่งซึ่งถูกกั้นไว้แล้ว
ข้อควรระวัง:
แม้ Form 2B จะแยกช่องระหว่าง Busbar และ Terminals แล้ว แต่การเข้าทำงานในตู้ไฟฟ้าทุกครั้ง ยังจำเป็นต้องปฏิบัติตามขั้นตอน Lockout/Tagout (LOTO) และให้ช่างไฟฟ้าที่มีใบอนุญาตเป็นผู้ดำเนินการเสมอ
ตู้ MDB Form 2B เหมาะกับโครงการไหนบ้าง?
การใช้งาน ตู้ MDB Form 2B เหมาะกับอาคารหรือโครงการที่ต้องการการควบคุมความปลอดภัยระดับสูงในการติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้า โดยทั่วไปแล้วมักพบการใช้งานในสถานที่ต่อไปนี้
- อาคารสำนักงานและอาคารพาณิชย์ขนาดกลางถึงใหญ่ มักเลือกใช้ from 2b (หรือ Form 2B) เพราะต้องการระบบที่บำรุงรักษาได้ง่ายในระหว่างที่อาคารยังเปิดให้บริการ การปิดระบบไฟฟ้าทั้งหมดเพื่อซ่อมบำรุงสร้างความเสียหายทางธุรกิจ Form 2B ช่วยแก้ปัญหานี้ได้
- โรงงานอุตสาหกรรมที่มีเครื่องจักรหลายชุดและต้องการควบคุมวงจรแยกรายเครื่อง ก็เหมาะอย่างมากกับ ตู้ form 2b เพราะสามารถตัดไฟเฉพาะเครื่องที่ต้องการซ่อมบำรุงได้ โดยไม่กระทบสายการผลิตทั้งหมด
- โรงพยาบาล โรงแรม และสถานที่ที่ต้องการความต่อเนื่องของระบบไฟฟ้าสูง ก็มักกำหนดให้ใช้ Form 2B ขึ้นไป เพราะช่วยให้ทีมช่างสามารถตรวจสอบและบำรุงรักษาได้โดยไม่ขัดจังหวะการให้บริการ
สำหรับผู้ที่ต้องการข้อมูลเรื่อง ระบบตู้ MDB ประกอบด้วยอะไรบ้าง หรืออยากเปรียบเทียบว่า MDB ต่างจาก Distribution Board อย่างไร สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ Distribution Board คืออะไร
สรุป
ตู้ MDB Form 2B คือ ตู้ไฟฟ้าที่ออกแบบให้มีการแยกช่อง Busbar ออกจาก Terminals อย่างชัดเจนด้วยแผงกั้น ทำให้ช่างสามารถทำงานในส่วนจุดต่อสายได้อย่างปลอดภัย โดยไม่เสี่ยงสัมผัสกับส่วนที่มีกระแสไฟฟ้าหลัก
จุดเด่นสำคัญของ form ตู้ไฟฟ้า แบบ 2B คือการบำรุงรักษาได้ง่ายโดยไม่ต้องหยุดระบบทั้งหมด ลดความเสี่ยงจากไฟฟ้าลัดวงจร และเหมาะกับอาคารหรือโรงงานที่ต้องการความต่อเนื่องในการใช้งานไฟฟ้า หากโครงการของคุณต้องการระบบที่ปลอดภัยและบำรุงรักษาได้ง่าย ตู้ MDB Form 2B เป็นตัวเลือกที่คุ้มค่าและได้มาตรฐานสากล
FAQ
Q: ตู้ MDB Form 2B คืออะไร แตกต่างจาก Form 1 อย่างไร?
A: ตู้ MDB Form 2B คือ ตู้ไฟฟ้าที่มีแผงกั้นแยก Busbar ออกจาก Terminals อย่างชัดเจน ส่วน Form 1 ไม่มีการแยกช่องใด ๆ ภายในตู้ ทำให้ Form 2B ปลอดภัยกว่าในการบำรุงรักษา และช่างสามารถทำงานในส่วน Terminals ได้โดยไม่ต้องสัมผัสกับ Busbar
Q: Form 2B ต่างจาก Form 3 หรือ Form 4 อย่างไร?
A: Form 2B แยกเฉพาะ Busbar ออกจาก Terminals ส่วน Form 3 จะแยก Functional Units แต่ละตัวออกจากกันเพิ่มเติม และ Form 4 แยกสมบูรณ์ทุก Functional Unit Form สูงขึ้นหมายถึงความปลอดภัยมากขึ้น แต่ราคาและความซับซ้อนก็สูงขึ้นตามลำดับ
Q: ตู้ MDB Form 2B เหมาะกับงานประเภทไหน?
A: เหมาะกับอาคารสำนักงาน อาคารพาณิชย์ โรงงานอุตสาหกรรมขนาดกลาง-ใหญ่ โรงพยาบาล และสถานที่ที่ต้องการระบบไฟฟ้าที่บำรุงรักษาได้ง่ายโดยไม่ต้องหยุดระบบทั้งหมด
Q: panel form 2b ต้องผ่านมาตรฐานอะไรบ้าง?
A: ตู้ MDB Form 2B ต้องออกแบบและผลิตตามมาตรฐาน IEC 61439 ซึ่งเป็นมาตรฐานสากลสำหรับ Low-voltage switchgear and controlgear assemblies โดยผู้ผลิตที่ได้มาตรฐานจะมีเอกสารรับรองและผลการทดสอบให้ตรวจสอบได้
Q: PRI Products หรือแบรนด์อื่นผลิต Form 2B ไหม?
A: ผู้ผลิตตู้ไฟฟ้าชั้นนำหลายรายผลิต panel form 2b รวมถึง PRI Products, Schneider Electric, ABB, Siemens และผู้ผลิตไทยหลายราย ควรเลือกจากผู้ผลิตที่มีใบรับรองมาตรฐาน IEC 61439 และมีประสบการณ์งานติดตั้งจริง
หากคุณสนใจติดตั้ง ตู้ MDB Form 2B หรือต้องการให้วิศวกรช่วยออกแบบตู้ไฟฟ้าให้ตรงกับโครงการของคุณ บริษัท เอสเค เพาเวอร์ อีเล็คทริค จำกัด (SK Power Electric) ได้เลย ทีมงานพร้อมให้คำปรึกษาและสำรวจหน้างานโดยไม่มีค่าใช้จ่าย
☎️ Tel: 093-596-4288
🟢 Line: sk_powerelectric
📬 Email: sk_project2@hotmail.com
📘 Facebook: SK Power Electric
